Iedereen voelt zich weleens eenzaam. Heb je psychische klachten of een verslaving, dan kan dat gevoel sterker en hardnekkiger zijn. Misschien zijn contacten weggevallen, schaam je je voor hoe het gaat, of heb je simpelweg geen puf om mensen op te zoeken. In dit artikel lees je wat eenzaamheid is en welke kleine stappen je kunnen helpen om je sociale netwerk weer op te bouwen.
Eenzaam zijn is iets anders dan alleen zijn
Thuisarts legt uit dat eenzaamheid het gevoel is dat je niet verbonden bent met anderen. Je kunt veel mensen om je heen hebben en je toch eenzaam voelen, en weinig contacten hebben zonder dat het je hindert. Er zijn verschillende vormen: je mist een hechte band, je mist een bredere kring van mensen om je heen, of je voelt je diep van binnen alleen in het leven. Volgens de Rijksoverheid voelde in 2022 bijna de helft van de Nederlandse volwassenen zich weleens eenzaam en bijna één op de zeven sterk eenzaam. Je staat er dus niet alleen in.
Waarom het vaker speelt bij psychische klachten of verslaving
Thuisarts noemt mensen met psychische problemen als groep met een hoger risico op eenzaamheid. Movisie schrijft dat eenzaamheid vaak samenhangt met onderliggende problemen, zoals psychische kwetsbaarheid, schulden of ziekte. Ook het eigen gedrag speelt mee: bij eenzaamheid ga je mensen of bijeenkomsten soms juist mijden. Eenzaamheid gaat volgens Thuisarts meestal niet vanzelf over. Bij verslaving komt daar iets bij: Thuisarts noemt eenzaamheid ook als een van de aanleidingen voor een terugval. Aandacht voor je sociale leven is dus een belangrijk onderdeel van herstel.
Kleine stappen om contact op te bouwen
Eén tegen eenzaamheid benadrukt dat dichter bij iemand komen meestal klein begint. Je hoeft niet meteen een nieuwe vriendengroep te vinden. Je kunt bijvoorbeeld:
Iemand een berichtje sturen met wie je lang niet hebt gesproken.
Iemand uitnodigen voor een kop koffie of een wandeling.
Ja zeggen op een uitnodiging, ook als de eerste keren onwennig voelen.
Een open dag of proefles bezoeken bij een club die bij je past, zoals een sportclub, koor of yogagroep. Dat verplicht meestal tot niets, en je kunt een bekende meenemen.
Vrijwilligerswerk doen, bijvoorbeeld in een buurthuis. Via NLvoorelkaar vind je vrijwilligerswerk in je buurt.
Een buurman of buurvrouw een handje helpen, bijvoorbeeld met klusjes of een huisdier.
Movisie wijst erop dat de grootste winst vaak zit in het verbeteren van de kwaliteit van bestaande relaties, in plaats van in een groter netwerk. Neem dus ook de mensen mee die je al kent en laat hen weten hoe het met je gaat. Thuisarts raadt aan om geduld te hebben en je verwachtingen bij te stellen. Vergelijk je leven niet met wat je op sociale media ziet.
Nieuwe contacten als je minder wilt gebruiken
Wil je minder of niet meer gebruiken, dan verandert er vaak iets in je sociale leven. Thuisarts adviseert bij alcohol om mensen om je heen te vragen je niets aan te bieden en om mensen op te zoeken die geen alcohol drinken. Lotgenoten, via een patiëntenvereniging of een lotgenotengroep, kunnen verlichting geven doordat zij begrijpen wat je meemaakt. Praat je liever eerst met een luisterend oor, dan kun je dag en nacht bellen met de Luisterlijn via 088 0767 000.
Wanneer je extra hulp zoekt
Thuisarts adviseert om contact op te nemen met je huisarts als eenzaamheid heel intens is of lang duurt, bijvoorbeeld als je het elke dag voelt of er erg somber van wordt. Je huisarts kan met je praten, de praktijkondersteuner inschakelen of je doorverwijzen naar een coach of maatschappelijk werker. Ook het sociaal wijkteam en de Mind Hulplijn worden genoemd als plekken om hulp te vinden.
Heb je gedachten aan zelfdoding of zit je in acute nood? Bel dan gratis 0800 0113 van 113 Zelfmoordpreventie of chat via 113.nl, dag en nacht. Is iemand in levensgevaar, bel dan direct 112. Buiten kantooruren kun je bij spoed terecht bij de huisartsenpost. Van Heugten Hulpverlening biedt zelf geen crisisondersteuning.
Wat ambulante begeleiding kan doen
Een sociaal netwerk is een van de leefgebieden waar ambulante begeleiding over kan gaan. Een begeleider kan met je meedenken over wat bij je past, helpen om activiteiten in je buurt te vinden en, als je dat wilt, de eerste keer met je meegaan. Bij Van Heugten Hulpverlening heb je een vaste casemanager. Samen stellen jullie een begeleidingsplan op en jij houdt de regie: jij kiest waar je mee begint, ook als dat een kleine stap is.
Na aanmelding neemt een casemanager direct contact met je op en er is geen wachttijd. De begeleiding is voor volwassenen vanaf 18 jaar, vindt plaats bij jou thuis of op een plek in de buurt op werkdagen tussen 08:00 en 17:00 uur, en wordt meestal vergoed via de Wmo. Je betaalt dan alleen de eigen bijdrage van het CAK. Het is begeleiding en geen behandeling. Lees hoe je begeleiding aanvraagt via de Wmo of bekijk of je tot onze doelgroep behoort.
Bronnen: Thuisarts: Ik voel me eenzaam, wat kan ik doen, Eén tegen eenzaamheid: Tips voor meer sociaal contact, Eén tegen eenzaamheid: Meteen je verhaal kwijt, Rijksoverheid: Campagne Eén tegen eenzaamheid, Movisie: Wat werkt wel bij de aanpak van eenzaamheid, Movisie: Aan de slag met eenzaamheid, Thuisarts: Ik ben gestopt met alcohol drinken en wil dat volhouden, 113 Zelfmoordpreventie: Telefonische hulplijn.
Direct aanmelden
Twijfel je of wij iets voor je kunnen betekenen? Meld je vrijblijvend aan via het aanmeldformulier of bel 085 130 41 60.